Miskraam

Je hebt net te horen gekregen van de verloskundige dat de zwangerschap niet goed zit; het vruchtje in je buik leeft niet meer. Dit is een schok en erg verdrietig. We willen je uitleggen hoe dit kon gebeuren, waar je nu op moet letten en over na moet denken.

Wat is een miskraam?
Een miskraam is het verlies van een niet-levensvatbare vrucht. Het is een verdrietig maar natuurlijk verschijnsel. Bij een op de tien zwangerschappen treedt er een miskraam op. De medische term van een miskraam is een spontane abortus.
Het vruchtje is gestopt met groeien na een bepaald aantal weken in het eerste trimester van de zwangerschap. Er treedt bloedverlies op en de vrouw ervaart buikkrampen.
Het kan ook zo zijn dat je nog geen bloedverlies of krampen hebt gehad, maar dat er tijdens de eerste echo geconstateerd wordt dat het vruchtje niet meer in leven is. We noemen dit een missed abortion.

Oorzaak van een miskraam
De oorzaak van een vroege miskraam is bijna altijd een aanlegstoornis. Het vruchtje is niet in orde en de natuur vindt als het ware een logische oplossing: het vruchtje groeit niet verder en het lichaam stoot het af. De oorzaak is meestal een chromosoomafwijking die bij de bevruchting is ontstaan. In de regel gaat het hier niet om erfelijke afwijkingen, zodat er geen gevolgen zijn voor een volgende zwangerschap. Je moet het zo zien: Na de bevruchting gaat de celdeling zo snel dat er makkelijk een foutje kan optreden en dan stopt de verdere ontwikkeling van het embryo.
Een eerste miskraam is geen reden voor nader onderzoek. Verder onderzoek adviseren artsen pas na meerdere miskramen. Ook dan levert het bij het overgrote deel van de vrouwen bijna nooit een duidelijke verklaring voor de miskramen op.

Kans op een miskraam
Vroege miskramen komen betrekkelijk vaak voor: bij tenminste één op de tien zwangerschappen is er sprake van. De kans op een miskraam neemt toe met de leeftijd. Vrouwen die meerdere keren een miskraam hebben meegemaakt, hebben een licht verhoogde kans op een nieuwe miskraam de volgende keer, maar nog steeds is de kans dat een zwangerschap wel goed afloopt, het grootst.

Kan je een volgende miskraam voorkomen?
Als je opnieuw zwanger wilt worden, is het verstandig zo gezond mogelijk te leven. Dat betekent gezond en gevarieerd eten, niet overmatig drinken, niet roken, en geen medicijnen innemen zonder overleg met een arts of verloskundige. Een miskraam met zekerheid voorkomen is echter niet mogelijk, ook als men zich aan deze regels houdt. Aan elke vrouw die (opnieuw) zwanger wil worden, wordt geadviseerd om dagelijks een tablet foliumzuur van 0,5 mg te gebruiken. (vier weken voor en acht weken na de bevruchting) Mocht je voorafgaand aan de miskraam geen foliumzuur gebruikt hebben, dan hoef je je daar niet schuldig over te voelen. Foliumzuur vermindert niet de kans op een miskraam, maar wel de kans op een baby met een open rug.

Je hebt een echo gehad en de verloskundige heeft je verteld dat de zwangerschap niet goed zit; het vruchtje is niet in leven. Nadat je van de eerste schrik bekomen bent gaat de verloskundige de opties met je bespreken. We snappen dat je al de informatie die je van haar krijgt niet allemaal onthoudt. Hieronder staan de mogelijkheden nog eens voor je uitgelegd.

Afwachten
Meestal komt een miskraam na het eerste bloedverlies binnen een aantal dagen op gang. Als de miskraam is vastgesteld met de echo, wat een missed abortion heet, komt in ongeveer 40% van de gevallen in de eerste week de miskraam opgang. Soms duurt het langer, Als je wilt afwachten adviseert de verloskundige om twee weken af te wachten, dit mag ook korter natuurlijk. Nergens staat beschreven dat langer dan  twee weken afwachten schadelijk kan zijn, maar een termijn van vier tot zes weken lijkt het maximum. Onze ervaring is dat niet langer dan twee weken afwachten toch de voorkeur heeft bij vrouwen.  
Geleidelijk ontstaat een krampende pijn in de baarmoeder (menstruatiepijn) en neemt het bloedverlies toe, zoals bij een hevige menstruatie. Bij een miskraam wordt de vruchtzak nu uit de baarmoeder gedreven. Als een miskraam normaal verloopt, is de pijn hierna vrijwel direct over. Het bloedverlies vermindert snel en is vergelijkbaar met de laatste dagen van een menstruatie. Het voordeel van afwachten is dat een spontane miskraam meer natuurlijk verloopt dan een curettage. Het verdriet kan thuis beleefd worden en eventuele complicaties van een curettage worden vermeden. Als je besluit om een spontane miskraam af te wachten, is het verstandig om voor jezelf na te gaan hoe lang je wilt afwachten.
Afwachten kan medisch gezien geen kwaad en heeft geen gevolgen voor een nieuwe zwangerschap. Wel kan het soms emotioneel zwaar zijn. Ook kan door ruim bloedverlies of pijn of door een incomplete miskraam later alsnog een curettage nodig zijn.

Curettage
Als op de echo gezien wordt dat het vruchtje niet meer leeft, maar nog niet is uitgestoten door de baarmoeder, spreek je van een missed abortion. Je kunt ervoor kiezen nog even af te wachten of je lichaam het vruchtje zal afstoten. Als dit na enige tijd niet gebeurt of je wilt niet afwachten dan kan er voor een curettage gekozen worden. Bij een curettage zuigt de gynaecoloog de baarmoederholte via de vagina door een dun slangetje (vacuümcurette) leeg of maakt deze met een curette (een soort lepeltje) schoon. De ingreep duurt ongeveer 5-10 minuten en gebeurt in de meeste ziekenhuizen tijdens een dagbehandeling. Vaak geeft men een korte narcose of een ruggenprik; je merkt dan niets van de ingreep.
Een zeldzaam voorkomende complicatie is het syndroom van Asherman: hierbij ontstaan verklevingen aan de binnenzijde van de baarmoeder. De gynaecoloog moet deze door middel van een operatie weghalen. Een enkele keer komt een perforatie voor: het dunne slangetje of de curette gaat dan per ongeluk door de wand van de baarmoeder heen. Meestal heeft dit geen gevolgen, maar soms adviseert men extra observatie in het ziekenhuis. Ook bestaat er een kleine kans op een ontsteking van de baarmoeder. Een laatste complicatie is een incomplete curettage, waarbij een rest van het zwangerschapsproduct achterblijft. Het bloedverlies blijft dan meestal aanhouden. De rest van het zwangerschapsweefsel kan alsnog spontaan naar buiten komen. Soms is het noodzakelijk hiervoor medicijnen te gebruiken of een tweede curettage te ondergaan. Deze complicaties komen niet vaak voor. In verreweg de meeste gevallen verloopt een curettage ongecompliceerd.
Vrouwen die kiezen voor een curettage noemen vaak als argument dat zij het vervelend vinden met een niet-levensvatbare vrucht in hun buik te moeten rond lopen. Ook het afwachten en de onzekerheid over het tijdstip van de miskraam kunnen zwaar wegen. Een curettage heeft het voordeel dat aan deze negatieve gevoelens een eind komt. Het verdriet over de miskraam zelf moet dan nog wel verwerkt worden. De ervaring leert dat het voor het verwerkingsproces juist goed kan zijn niet te snel in te grijpen.

Medicamenteuze behandeling
Als op de echo gezien wordt dat het vruchtje niet meer leeft kun je er ook voor kiezen om de miskraam op te laten wekken door middel van medicatie. Het middel dat hiervoor gebruikt wordt heet Misoprostol. Misoprostol is van oorsprong een maagtablet, maar in de loop van de tijd zijn we er achter gekomen dat dit middel baarmoedercontracties als bijwerking heeft. De baarmoederspier gaat door het medicijn samentrekken en de miskraam kan hierdoor opgang komen.
Als je deze behandeling wenst dan stuurt de verloskundige je naar de gynaecoloog. In het ziekenhuis geeft de gynaecoloog je tabletjes mee die je zelf thuis vaginaal in moet brengen.
Dit medicijn zorg in ongeveer 70% van de gevallen voor een spontane miskraam. De miskraam komt in de meeste gevallen tussen de 24-48 uur opgang. Lukt het niet binnen 48 uur dan mag er nogmaals de zelfde dosis gebruikt worden in overleg met de gynaecoloog. Indien er geen complete miskraam optreedt zal alsnog een curettage moeten plaatsvinden.
Misoprostol geeft weinig complicaties en relatief weinig bijwerkingen.   

Anti-D-immunoglobuline
Als je een rhesus negatieve bloedgroep hebt dan krijg je anti-D-immunoglobuline (anti-D) na de curettage of nadat je een spontane miskraam hebt doorgemaakt na 10 weken zwangerschap.

Wanneer moet je de verloskundige bellen!

Koorts
Koorts is een lichaamstemperatuur boven de 38C (rectaal gemeten) en 
kan wijzen op een ontsteking in de baarmoeder en is reden om contact met ons op te nemen.

Hevig bloedverlies
Bij een miskraam kun je veel helderrood bloed verliezen met stolseltjes. Dit is normaal. Echter het bloedverlies is te ruim als je een maandverband voortdurend moet verschonen of als je zoveel vloeit dat het lijkt alsof er een kraantje openstaat. Dit is reden om ons te bellen. Ook bij klachten van sterretjes zien of flauwvallen willen we dat je contact met ons opneemt. Probeer het weefsel dat je verliest op te vangen. Als je het vruchtje opvangt dan kunnen wij kijken hoe het eruit ziet en of het compleet is.

Aanhoudende klachten
Als na een spontane miskraam of curettage krampende pijn en/of zeer fors bloedverlies blijft bestaan, kan dit wijzen op een incomplete miskraam. Er is dan een rest van de zwangerschap in de baarmoeder blijven zitten. Een (nieuwe) curettage is dan meestal noodzakelijk. Neem bij aanhoudende klachten contact op.


Ongerustheid
Als je ongerust bent over het verloop van de miskraam of je hebt nog vragen, kan je altijd contact met ons opnemen.

Lichamelijk en emotioneel herstel
Het lichamelijk herstel na een spontane miskraam of een curettage is meestal vlot. Gedurende een tot twee weken bestaat vaak nog wat bloedverlies en bruinige afscheiding. Het is verstandig met gemeenschap, zwemmen en in bad te gaan, te wachten tot het bloedverlies voorbij is. Hierna is het lichaam voldoende hersteld om weer opnieuw zwanger te worden. De volgende menstruatie verschijnt na ongeveer 4 tot 6 weken. Het zwanger worden op zich wordt door een miskraam niet bemoeilijkt en vanuit medisch oogpunt gezien is het niet noodzakelijk te wachten met opnieuw proberen zwanger te raken.
Veel vrouwen maar ook mannen maken na een miskraam psychisch een moeilijke tijd door. De miskraam betekent een streep door de toekomst en brengt een abrupt einde aan alle plannen en fantasieën over het verwachte kind. Verdriet, schuldgevoelens, ongeloof, boosheid en een gevoel van leegte zijn veel voorkomende emoties, zeker bij een vrouw.
De vraag waarom het misging houdt je wellicht bezig. Hoe invoelbaar ook, schuldgevoelens zijn bijna nooit terecht. Een miskraam is een natuurlijke oplossing voor iets wat fout ging rond de bevruchting, en het is maar de vraag of een gezondere leefwijze of minder stress dit had kunnen voorkomen.
De verwerking van een miskraam verschilt: iedereen, man en vrouw, doet dat op zijn of haar eigen manier. Ook de omstandigheden spelen een rol. Het is moeilijk aan te geven hoe lang dit proces duurt.
Vrouwen die na een miskraam opnieuw zwanger worden, zijn daar meestal blij mee, maar voelen zich vaak de eerste tijd ook onzeker en bang: zal het opnieuw mis gaan? Sommigen willen daarom de omgeving nog niet direct van de zwangerschap op de hoogte stellen. Gelukkig verloopt een volgende zwangerschap meestal goed, ook bij vrouwen die meer dan één miskraam hebben doorgemaakt.

Onderzoek naar mogelijke oorzaken
Een eerste miskraam is geen reden voor nader onderzoek. De gynaecoloog bespreekt pas na 3 miskramen onderzoek naar de oorzaak. Chromosomenonderzoek van de man en de vrouw kan al na 2 miskramen worden voorgesteld. Dit onderzoek bestaat meestal uit een bloedonderzoek en een echoscopisch onderzoek van de baarmoeder en de eierstokken. Als je in overleg met de gynaecoloog besluit om onderzoek te doen, is het belangrijk te weten dat maar bij weinig vrouwen met herhaalde miskramen een (behandelbare) oorzaak gevonden wordt. Het is dan ook verstandig niet te hoge verwachtingen te hebben over de uitkomst van het onderzoek. Bij 85% van de paren wordt geen oorzaak gevonden.

Een volgende zwangerschap
Bij een volgende zwangerschap kunnen er na een eerdere miskraam gevoelens van onzekerheid en angst optreden. Heb je een positieve zwangerschapstest bel ons dan! We maken dan een afspraak voor een echo bij zeven/ acht weken en geven je adviezen. Als we bij acht weken een vruchtje zien met hartactie dan is de kans dat het goed blijft gaan 95-97%.

 

Als je er weer aan toe bent om zwanger te worden vergeet dan niet foliumzuur te slikken:
1x daag 0,5mg
.