Q en A COVID 19 en vaccineren

Als ik gevaccineerd ben en/of mijn zorgverlener gevaccineerd is, gelden de Covid maatregelen nog?

Ook na vaccinatie gelden de huidige adviezen (1,5 meter maatregel, hygiëne, thuiswerken etc.) van de overheid. Ook de adviezen m.b.t. zorgverlening aan cliënten door verloskundigen, zoals beschreven in de routekaart, blijven gelden. We weten immers nog niet of mensen na vaccinatie toch besmet kunnen raken met het coronavirus en in welke mate zij dan besmettelijk zijn voor anderen. We blijven de routekaart met adviezen gebruiken en volgen hierbij de risiconiveaus van de routekaart van de overheid. De verwachting is dat het risiconiveau bij meer vaccinaties en minder besmettingen zal dalen. Bij een daling van het risiconiveau is ook de verwachting dat het gebruik van voorzorgsmaatregelen (zoals het PBM) zal afnemen.

Mag ik gevaccineerd worden tegen Covid-19 in de zwangerschap?

Omdat tot nu toe weinig bekend is over de mRNA vaccinaties van Pfizer-BioNtech en Moderna in de zwangerschap, is het advies om tijdens de zwangerschap niet routinematig te vaccineren. Er zijn een aantal indicaties (zie verderop in de Q&A) waarbij wel wordt aangeraden om tijdens de zwangerschap te vaccineren. Je kunt wel voor of na de zwangerschap gevaccineerd worden. Vaccineren lijkt, met wat er tot nu toe bekend is, ook tijdens het geven van borstvoeding te kunnen. De veiligheid lijkt geborgd omdat er niet wordt gevaccineerd met “levend virus”. In de recente studies zijn een aantal casus beschreven van zwangeren die ‘per ongeluk’ gevaccineerd zijn. Uit deze casus zijn geen bijzonderheden naar voren gekomen. Ook hier geldt dat toekomstige studies de veiligheid nog definitief moeten bevestigen.

Als ik al een besmetting heb doorgemaakt/eerder positief getest ben op Covid-19 moet ik me dan nog laten vaccineren?

De Gezondheidsraad adviseert ook na een doorgemaakte besmetting te vaccineren, omdat herbesmetting mogelijk is. Hoogleraar immunologie Marjolein van Egmond van Amsterdam UMC zegt hierover: “Herbesmetting is de uitzondering, niet de regel.” Het lijkt erop dat bij een herbesmetting de infectie milder verloopt. Er wordt op dit moment onderzocht hoe een doorgemaakte besmetting beschermt en of vaccinatie zinnig is na een doorgemaakte Covid-19 besmetting.

In welk trimester mag ik gevaccineerd worden?

Hoewel bij voorkeur vaccinatie na het 1e trimester zal plaatsvinden vanwege de embryonale ontwikkeling, is er vooralsnog geen bezwaar tegen vaccinatie in het 1e trimester. De multidisciplinaire werkgroep Covid-19 & Zwangerschap neemt aan dat toediening in deze fase van de zwangerschap veilig is. Toekomstige studies moeten de veiligheid definitief bevestigen.

Ik heb ernstig onderliggend lijden. Mag ik in de zwangerschap gevaccineerd worden?

Tot nu toe is weinig bekend over de mRNA vaccinaties van Pfizer-BioNtech en Moderna in de zwangerschap. De kans dat je als zwangere met ernstig onderliggend lijden een ernstiger verloop van Covid-19 hebt, is groter dan voor de gezonde zwangere. Het is aannemelijk dat de mRNA vaccinaties niet schadelijk zijn tijdens de zwangerschap, omdat er geen “levend virus” wordt gevaccineerd. Het lijkt aannemelijk dat het nadeel van het doormaken van een Covid-19 infectie in de zwangerschap, als je ernstig onderliggend lijden hebt, groter is dan de mogelijke nadelen van een mRNA vaccin.
De multidisciplinaire werkgroep Covid-19 & zwangerschap heeft op 8 januari 2021 een standpunt gepubliceerd, waarin een aantal medische indicaties staat beschreven waarin vaccineren wel aangeraden wordt, deze indicaties zijn:

• Vrouwen met chronische luchtweg- of longproblemen die onder behandeling van een longarts zijn.

• Chronische hartpatiënten die daardoor in aanmerking komen voor een griepprik.

• Vrouwen met diabetes die slecht ingesteld zijn en/of met complicaties.

• Vrouwen met een nierziekte die moeten dialyseren of wachten op een niertransplantatie.

• Vrouwen met een verminderde weerstand tegen infecties doordat zij medicijnen gebruiken voor een auto-immuunziekte en vrouwen die een orgaan- of stamceltransplantatie hebben ondergaan. Vrouwen die een bloedziekte hebben. Vrouwen met een verminderde weerstand doordat ze weerstandverlagende medicijnen nemen. Kankerpatiënten tijdens of binnen drie maanden na chemotherapie en/of bestraling. Vrouwen met ernstige afweerstoornissen waarvoor zij behandeling nodig hebben van een arts. Vrouwen die geen milt hebben, of een milt die niet functioneert, lopen geen extra risico op ernstige COVID-19, maar wel op een mogelijke (secundaire) infectie met pneumokokken.

• Vrouwen met een hiv- (humaan immunodeficiëntievirus) infectie die (nog) niet onder behandeling zijn van een arts of met een hiv-infectie met een CD4 cluster of differentiation 4 cluster of differentiation 4 getal onder <200/mm2.

• Vrouwen met ernstige leverziekte.

• Vrouwen met zeer ernstig overgewicht.

Wat is zeer ernstig overgewicht?

We spreken van zeer ernstig overgewicht of morbide obesitas, indien je vóór je zwangerschap een BMI had van 40 of meer. Je kunt je BMI berekenen op de website van het Voedingscentrum: www.voedingscentrum.nl/nl/bmi-meter.aspx

Is zwangerschapsdiabetes een aandoening waarbij aanbevolen wordt om te vaccineren?

In het advies van de multidisciplinaire werkgroep Covid-19 & zwangerschap staat dat vrouwen met diabetes die slecht ingesteld zijn en/of met complicaties geadviseerd wordt te vaccineren. Zwangeren die bekend zijn met zwangerschapsdiabetes en onder controle zijn van de eerstelijns verloskundige vallen hier niet onder als de bloedsuikers stabiel zijn en de foetale groei normaal is.